منصور امان

در همان حال که پروژه تشکیل مجلس توافُقی به خوبی در حال پیشروی است و مُهندسی چینش نامزدها جای خود را به مُهندسی روانی جامعه سپُرده است، چنین می نماید که در میدان مجلس خبرگان، درگیریها از کُنترُل خارج شده است و در حال تهدید سازش جناح میانه و باند حاکم می باشد.

با حمله های تُند و سازمان دهی شده اعضای باند ولی فقیه به آقای رفسنجانی از تریبون نماز جُمعه، صف آرایی رُقبا در برابر یکدیگر نیز فشُرده تر شده و قالب رسمی تری به خود گرفته است. در همین راستا، آیت الله عابدینی، امام جُمعه قزوین، به دستاویز آقای خامنه ای و همدستان برای سرکوبی رُقبا که از آن به عُنوان "توطیه نُفوذ" یاد می کنند چهره ای مُستند بخشیده و آقای رفسنجانی را بخشی از آن دانسته که باید "شاخ اش شکسته شود".

هفته گذشته آقای رفسنجانی در واکُنش به رد صلاحیت حُجت الاسلام حسن خُمینی، به شدت به باند رقیب حمله بُرد و انحصار یکه تازانه آن بر شورای نگهبان، صدا وسیما و اُرگانهای نظامی و امنیتی را به باد پُرسش گرفت.

جبهه گیری صریح آقای رفسنجانی نشانه روشنی از دست نیافتن دو جناح اصلی قُدرت به توافُق بر سر مجلس خبرگان انگاشته می شود؛ نهادی که احتمال می رود در طول هشت سال آینده با مرگ آیت الله خامنه ای و با مساله تعیین جانشین وی روبرو گردد.

آقای علی خامنه ای و اعضای باند او هیچ تردیدی در مورد اراده خویش برای نگه داشتن این جایگاه کلیدی در دستان خود به جا نگذاشته اند. آخرین بار، روز چهارشنبه، جانشین نماینده ولی فقیه در سپاه پاسداران به صراحت تاکید کرد که "رهبر در دست اُصولگرایان است" و آنها در جهت تغییر نیافتن این امر برای "یک نسل دیگر" حرکت می کنند. حُجت الاسلام عبدالله حاجی صادقی در حالی که از رُقبا با اسم مُستعار "آمریکا یاد می کرد، توضیح داد: "آمریکا می گوید اگر نتوانستیم رهبری دُرُست کنیم، یک نسل دیگر رهبر در دست اُصولگرایان است."

اعلام نقشه چینش کُرسیهای خبرگان در ششُم بهمن، عملیاتی شدن این هدف را به همه مُدعیان نشان داد؛ امری که نمی توانست بدون واکُنش جناح میانه و آقای رفسنجانی به عُنوان رهبر و سُخنگوی آن باقی بماند. اگر چه وی از دریچه رد صلاحیت نوه آقای روح الله خُمینی پا به میدان می گذاشت، اما موضوع جدال بسا فراتر از دادن یا ندادن یک کُرسی به آقازاده است.

آقای رفسنجانی خواهان مُتناسب شدن شاهین ترازوی تاثیرگذاری در مجلس خبرگان و داشتن سهم توجُه پذیر برای جناح خود در انتخاب رهبر بعدی است. خیز باند حاکم برای اشغال اکثریت قاطع کُرسیها، جای هیچ مانوری برای رقیب در این راستا نگذاشته است. این همان دلیلی است که آقای رفسنجانی را به تصادُم شاخ به شاخ با آقای خامنه ای و باندش برانگیخته است.

همزمان چنین می نماید که چالش گری آقای رفسنجانی بر سر مجلس خبرگان، موجب دامن زدن به نگرانیهایی پیرامون سرنوشت سازش به دست آمده با باند حاکم بر سر شراکت در بخشهای دیگر قُدرت شده باشد. انتقاد افرادی همچون آقایان ابطحی و عبدی از جبهه گیری وی، بیان بخشی از این دلهره ها است که با ژرفش درگیری می تواند سُخنگویان بیشتری بیابد.

با این همه، در نظر به هیرارشی قُدرت و پلکان تعیین سیاست و تقسیم ثروت، مجلس توافُقی یک سازش بی اهمیت است که نه تنها اکنون و اینک تاثیری در تغییر توازُن قُوا ندارد، بلکه به مُوازات روند بازسازی باند حاکم پس از "جام زهر"، از توانایی آن برای ایفای چنین نقشی بیشتر کاسته خواهد شد.

آقای رفسنجانی به یک مرحله جلوتر از بازی چشم دوخته و بی آیندگی "نظام" را در تابلویی که ترسیم کرده، به خوبی به تماشا گذاشته است.