به گزارش مهر، شمشاد يکي از گونه‌هاي نادر و هميشه‌سبز جنگل‌هاي شمال کشور است که به علت شيوع بيماري بلايت يا آتشک شمشاد در حال نابودي است.

شمشاد گونه‌اي در معرض تهديد است که طبق ماده يک قانون حفاظت و حمايت از منابع طبيعي و ذخاير جنگلي کشور مصوب 1371/7/13 جزو ذخاير جنگلي و گونه‌هاي ممنوع براي قطع محسوب مي‌شود. بيماري بلايت يا آتشک شمشاد ازجمله بيماري‌هاي بسيار خطرناکي است که طي سالهاي اخير در بسياري از کشورهاي اروپايي، آمريکايي، آسيايي و از سال 1391 در ايران بر روي شمشاد مشاهده‌شده و سبب خزان و يا از بين رفتن سريع توده‌هاي شمشاد اعم از جنگلي و زينتي شده است.

عامل اين بيماري، نوعي قارچ است که به‌راحتي مي‌تواند بدون آنکه گياهي را درگير کند سالهاي زيادي در خاک و لاشه برگ زنده بماند.

ناصر مهردادي مديرکل حفاظت محيط‌زيست استان مازندران، در گفت‌وگو با مهر با اشاره به اينکه شمشاد گونه ويژه جنگل‌هاي استان مازندران است، اظهار کرد: اين گياه بسيار گرماپسند و دوستدار رطوبت است که ارتفاع آن حداکثر به هشت متر مي‌رسد. وي در خصوص بيماري بلايت شمشاد گفت: اين بيماري در سال 1990 براي اولين بار در کشور انگلستان ديده شد سپس در شمال اروپا، ترکيه و گرجستان و درنهايت در سال 1389 از جنگل‌هاي گيلان شروع و اکنون تمام جنگل‌هاي شمال کشور را فراگرفته است.

مهردادي عوامل انتقال اين بيماري را باد، حيوانات اهلي و پرندگان دانست و افزود: دو شرط ويژه بيماري بلايت يا آتشک شمشاد، رطوبت بالا و گرماي زياد است. مديرکل محيط‌زيست استان مازندران در خصوص مبارزه با بيماري بلايت شمشاد، عنوان کرد: روش‌هاي مبارزه با اين بيماري به سه دسته فيزيکي، بيولوژيکي و شيميايي تقسيم مي‌شود که به لحاظ مشکلات عديده موجود روش فيزيکي و مکانيکي اولويت دارد. وي تصريح کرد: در بحث مبارزه بيولوژيک به لحاظ اينکه از قارچ‌ها و سموم بيولوژيک استفاده مي‌شود نگراني‌هاي زيست‌محيطي مطرح مي‌شود که مي‌توان با استفاده از آب‌اکسيژنه و يا مبارزه شيميايي آن را مرتفع کرد.

ستار بابايي سوادکوهي، مديرکل منابع طبيعي و آبخيزداري مازندران – ساري نيز در گفتگو با خبرنگار مهر با تأکيد بر کنترل بيماري بلايت، اظهار کرد: با توجه به عوامل بيماري و شرايط رويشگاه شمشاد از بين بردن بيماري بلايت کار بسيار سختي است.

وي ادامه داد: در تابستان سال 1391 با توجه به بارندگي زياد، عامل بيماري بلايت که قارچ است گسترش‌يافته و باوجود رطوبت شرايط گسترش بيماري مهيا و به‌سرعت کل جنگل‌هاي شمال آلوده شد.

بابايي عنوان کرد: بيماري آتشک ابتدا برگ‌هاي شمشاد سپس از طريق منافذ طبيعي گياه و به‌طور مستقيم با پاره کردن، بافت گياه را آلوده کرده و به‌شدت تکثير پيدا مي‌کند.

اين مديرکل بابيان اينکه اقدامات قانوني براي کنترل انجام‌شده، تصريح کرد: قرنطينه‌هاي لازم صورت گرفته ولي با توجه به اينکه 37 هزار هکتار به اين بيماري آلوده‌شده اقدامات نسبت به گسترش رو به رشد بيماري، مقطعي است.

وي افزود: شرايط به‌گونه‌اي است که يکي از اصلي‌ترين اقدامات اين است که بايد به دنبال پايه‌هايي باشيم که به اين بيماري مقاوم باشد.

شمشاد خزري يا شمشاد هيرکاني از گونه‌هاي پهن‌برگ و هميشه‌سبز جنگل‌هاي شمال است که‌برگ‌هاي آن به رنگ سبز تيره و براق است که اين برگ‌ها سمي‌بوده و ازاين‌رو مورداستفاده دام قرار نمي‌گيرد و هيچ بهانه‌اي براي متهم کردن دامداران به نابودي اين درختان شگفت‌انگيز وجود ندارد.

گسترش بيماري سوختگي شمشاد در سالهاي اخير در جنگل‌هاي شمال سبب شده تا بسياري از گونه‌اي درختي شمشاد دچار اين آفت شده و آسيب بينند و به تأکيد کارشناسان، اگر اين بيماري يک حمله بيوتروريستي نباشد، يک فرايند منتهي به تغيير گونه ياکنورسيون در جنگل خواهد بود که به‌سرعت در شرف معرفي کردن يک توالي به جنگلبانان است.

شمشاد گونه هميشه‌سبز و زيباي جنگل‌هاي هيرکاني با برگ‌هاي روغني شفاف و چوب باارزش با کاربردهاي مختلف صنعتي و صنايع‌دستي مي‌ميرد. شانس حضور و جايگزيني براي گونه خرمندي، بيش از ديگرگونه‌ها است و ارزش اقتصادي و پايداري جنگل به‌سرعت تنزل مي‌يابد.