خبرگزاری میراث فرهنگی – گروه میراث فرهنگی - سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان با اعلام خبر تخریب بخشی از دیوارهای قلعه حسین خان افشار در روستای درخزینه شهرستان شوشتر، بیم آن می رود که به زودی بخش های عمده این قلعه تخریب شود.

مجتبی گهستونی گفت: من بارها از قلعه بازدید کردم اما روز جمعه 14 اسفند پس از بازدید از قلعه متوجه تخریب دیوارهای بخش شمالی شدم که بسیار نگران کننده بود. عدم ورود میراث فرهنگی برای جلوگیری از تخریب های بیش از پیش و تمایل بخشی از مالکین برای تخریب باعث شده تا به نگرانی های دوستداران میراث فرهنگی اضافه کند.

وی افزود: قلعه افشار که بی شباهت به کاروانسراهای دوره شاه عباسی نیست، از بخش های متعددی همچون دالان، اتاق های متعدد در دورتادور قلعه، چهار راه ورودی و... برخوردار است. با توجه به اینکه قلعه حسین خان افشار بر روی یک تپه باستانی واقع شده که داده های فرهنگی این ادعا را ثابت می کند در این بازدید متوجه شدم که ساخت و سازهای پیرامونی در فاصله اندکی از قلعه به تخریب بیش از پیش بنا شدت خواهد داد.

دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان تاکید کرد: بیش از پنج سال است که این قلعه خالی از سکنه است و بخشی از مالکین هم تمایل چندانی برای حفاظت از بنا نشان نمی دهند. در دیداری که سال 93 با تنی چند از مالکین قلعه داشتم آنها خواهان مشارکت اداره کل میراث فرهنگی خوزستان بودند. حتی جلسه ای ترتیب دادم تا مالکین با معاونت میراث فرهنگی خوزستان دیدار کنند ولی تنها خروجی جلسه تاکید به مالکین تلاش برای جلوگیری از تخریب بود.

گهستونی اظهار داشت: مالکین قلعه با گلایه از مسئولین میراث فرهنگی خوزستان، مرمت های انجام شده را در حد گل بازی و رفع مسئولیت دانستند.این قلعه در مسیر اهواز به مسجدسلیمان و شوشتر قرار دارد. موقعیت منحصر به فرد بنا برای راه اندازی موزه مردم شناسی و دیگر کاربری های متناسب با شان بنا فرصتی است تا اداره کل میراث فرهنگی خوزستان بیش از قبل به وظیفه ذاتی خود یعنی حفاظت و مرمت بپردازد.

وی گفت: از یگان حافظت میراث فرهنگی خوزستان انتظار می رود که با توجه به دریافت گزارش تخریب پیش آمده با حافظت اضطراری مانع از تخریب آن شوند. همچنین لازم است معاونت میراث فرهنگی خوزستان با اعزام کارشناسان باستان شناس و مرمتگر و ارزیابی های انجام شده گزارشی از بنا تهیه و بودجه لازم را برای مرمت اضطرای درخواست کنند.

این فعال میراث فرهنگی گفت: منطقه درخزینه شوشتر از جمله مناطق مهم خوزستان در تاریخ باستان و معاصر بوده است که بیش از نیم قرن است اهمیت خود را از دست داده است. پیش از احداث راه آهن سراسری قطار اختصاصی شرکت نفت از ایستگاه درخزینه عبور می کرد.

گفتنی است از آغاز حکومت صفویان بسیاری از نواحی ایران از جمله خوزستان و کهگیلویه و بویر احمد توسط تیره های افشار اداره می شد. روستای درخزینه مقر اصلی حسین خان افشار از طایفه کندزلو بود. پیرامون درخزینه چندین روستا متعلق به کندزلوها قرار داشت. خاندان افشار مستقر در روستای درخزینه دارای 12 تیره که اداره هر تیره بر عهده یک کلانتر بود است. کاوشها و بررسی های باستان شناسی نشان می دهد که این منطقه از هزاران سال پیش مورد توجه قبایل کوچرو و یکجانشین در ادوار پیش از تاریخ و تاریخی بوده است ؛ دکتر عباس علیزاده (باستان شناس و پژوهشگر ارشد دانشگاه شیکاگو) در سال 80 با کاوش در قسمتهایی از “درخزینه” توانست به آثاری از قدیمی ترین سکونتگاههای موقت در دشت که متعلق به اقوام کوچرو در هزاره پنجم پیش از میلاد بوده دست یابد ، همچنین وجود آثاری از تمدن ایلامی و دوره پارتی (اشکانی) در این منطقه کاملا مشهود است .

گفته می شود پرویز خان افشار اولین شخصی بود که در این روستا تعدادی از مردم را گرد آورده و به ساخت خانه می پردازد ؛ با حضور شرکت نفت ایران و انگلیس در خوزستان، در خزینه بعنوان محلی مناسب با قابلیتهای مورد نیاز شرکت نفت انتخاب شده و پرویز خان از آن زمان در کسوت رئیس حراست شرکتی که در بین مردم به “روستوز” ( محل استراحت، کمپ ) معروف بود در “درخزینه” بکارگرفته می شود و در این میان، بسیاری از اهالی روستا نیز به استخدام شرکت نفت ایران و انگلیس در می آیند؛ در همین زمان بود که پرویز خان شروع به ساخت عمارت مشهور خود در روستای درخزینه می نماید.