روزنامه مردمسالاری: پس از مدت‌ها وارد شهری شد که در گذشته در آن زندگی می کرد؛ از یک راننده تاکسی درخواست می کند تا او را به نشانی که در گذشته در آن زندگی می کرد، ببرد اما راننده می گوید: «نام این خیابان و محله عوض شده است.»

تاریخ در نقاط مختلف جهان ثابت کرده است که پس از جنگ ها، انقلاب ها و اتفاقات مهمی نظیر مرگ شخصیت های برجسته نام کوچه، خیابان و محله ها دستخوش تغییر می شود. تغییراتی که از ظرفی مناسب و به نوعی در گرامیداشت نقاط عطف تاریخی یک کشور محسوب می شود و از طرفی نیز جز سرگردانی مردمانش هیچ حاصلی ندارد. نه تنها «طهران» بلکه این اتفاق در تمام کوچه و خیابان های کشور رخ می دهد و براساس تصمیم گیری های شوراها و شهرداری ها ممکن است نام خیابان ها شما وقتی فردا صبح بیدار می شوید، تغییر کند. 50 سال قبل تر و پیش از آن نامگذاری خیابان ها بسیار ساده انجام می شد، به گونه ای که خیابان و میدان های اصلی شهر به نام بزرگان نامیده می شد و از طرفی انتخاب خیابان های فرعی و کوچه ها به عهده مردم و بیشتر اهالی محل بود. اما در حال حاضر خیابان های دو اسمی و چند اسمی زیادی در سطح شهرها وجود دارد که موجب سردرگمی مردم می شود.
مختاباد: سرعت تغییر نام خیابان ها کاهش یابد
پس از انقلاب ها در سراسر جهان نام نماد ها و خیابان هاو میدان ها دستخوش تغییر می شوند. این اتفاق 37 سال پیش در ایران نیز رخ داد و نام خیابان ها و نماد ها رنگی جدید به خود گرفتند.
بلوار کشاورز که از میدان ولیعصر(عج) کنونی تا ضلع جنوب غربی پارک لاله کشیده شده است در گذشته به بلوار الانیزابت معروف بود؛ همچنین پارک لاله در گذشته پارک فرح نام داشت. خیابان آفریقا که پس از آن به نلسون ماندلا تغییر نام داده شد نیز پیش از انقلاب جردن نام داشت. خیابان شهید مطهری کنونی در گذشته تخت طاووس نام داشت. خیابان لس آنجلس آن سالها اکنون با نام حجاب شناخته می شود. گفتنی است نام بیش از 35 خیابان بعد از انقلاب اسلامی ایران دستخوش تغییر شدند. اما چرا نام برخی خیابان ها هنوز با نام های گذشته خود بر سر زبان ها می آیند. کمتر کسی می گوید خیابان «ماندلا» و بیشتر نام «جردن» به گوش می رسد. همین اتفاق در رابطه با نام خیابان «شهید مطهری» نیز شنیده می شود و با نام «تخت طاووس» برسر زبان ها می آید. از طرفی برخی از این تغییرات نیز کاملا بین مردم رواج پیدا کرده که از این بین می توان به نام میدان های ولیعصر(عج)، انقلاب و امام حسین(ع) اشاره کرد.
عبدالحسین مختاباد در این رابطه به خبرنگار اجتماعی روزنامه «ابتکار» می گوید: پیشنهاد تغییر نام خیابان ها در تمام موارد از منطقه درخواست و به طور مثال از شهرداری‌های منطقه یا معاونت اجتماعی آن به شورا ابلاغ می‌شود. این پیشنهاد در شورای شهر مورد بررسی قرار می‌گیرد و پس از تصویب در دستور کار قرار می گیرد. وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه نام برخی خیابان‌ها پس از تغییر توسط مردم مورد پذیرش قرار نمی‌گیرد، می‌گوید: در شورا این مطلب عنوان شده است که برای تغییر نام خیابان ها با سرعت پیش نروند چرا که خیلی از نام های معابر هنوز با نام قدیم خود عنوان می‌شود و باید سرعت تغییر نام خیابان‌ها کاهش یابد. مختاباد در ارتباط با خیابانی با عنوان شیخ نمر نیز می افزاید: در وزارت خارجه تصویب شده است و به شورا ابلاغ شده و در فرصت مناسب خیابانی به این نام نیز نامگذاری خواهد شد.
سال گذشته و در جریان اعدام رهبر شیعیان عربستان شورای شهر تهران در طرحی دو فوریتی نام خیابان منتهی به سفارت عربستان در تهران را که پیش از آن با نام خیابان بوستان شناخته می شد به نام «نمرباقرالنمر» تغییر داد. هرچند تغییر نام خیابان بوستان به نام آن شهید عالیقدر با مخالفت وزارت خارجه ایران مواجه شده و در پایان نام بوستان به آن خیابان بازگشت.
گیل آبادی: اصالت و هویت محل در اولویت نامگذاری خیابان ها است
شهرام گیل آبادی، عضو شورای شهر تهران در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی «ابتکار» با اشاره به اینکه «اصالت و هویت » محله در اولویت نامگذاری‌ها قرار دارد، می‌گوید: خیابان‌ها نامشان پایداری دارد و تغییرات آن نیز اصولی دارد. تغییرات براساس اصالت نام است که بر خیابانی گذاشته می‌شود یا تکریم افراد اهل علم و حکمت است یا براساس آرمان‌ها و آیین‌ها بوده که باید گرامی داشته می‌شد. وی می‌افزاید: نام برخی خیابان‌ها با توجه به مولفه‌های موقعیتی و شهری تهران بوده و به هر طریق ممکن است که به گذشته برگردد، برای همین مردم نیز با نام قدیم آن خیابان‌ها را می شناسند. گیل آبادی به هم‌نامی خیابان‌های تهران اشاره می‌کند و می‌افزاید: نام خیابان‌هایی که نام شهرها و استان‌ها روی آن‌ها گذاشته شده است یا نام گل‌ها مانند خیابان لاله و خیابان شقایق که صدها مورد در تهران به چشم می خورد، بحث بعدی است. باید در نظر داشت تغییر نام در بسیاری از موارد مطالبات مردمی بوده است که مثلا به نام شهدا تغییر نام دهد.
جابجایی خیابان ها در یک سال اخیر بسیار اندک بوده است
گیل آبادی آمار تغییرات و جابجایی‌های نام خیابان‌ها در یک سال اخیر را بسیار اندک عنوان کرد و گفت: نام برخی خیابان ها به اقتضای زمان و مکان و موقعیت از نظر تاریخی به همان شکل باقی می‌ماند چرا که مطالبه مردمی اینگونه بوده است. هرچند سعی ما این است که نام‌ها تغییر نکند. بلوار میرداماد با همان نام گذشته خود شناخته می‌شود دلیلش این است که ایشان یکی از سردمداران فکری جامعه بوده‌اند و دلیلی ندارد نام این بلوار تغییر کند.
وی در ارتباط با مراحل تغییر نام یک معبر می گوید: ابتدا مطالبات مردمی است و نظر شورایاری‌ها و سپس مراحل اداری شروع می‌شود به دبیرخانه مرکز شورا ارسال و پس از کارهای کارشناسی نتیجه به کمیسیون ناگذاری شورای شهر ارائه
می شود. در ادامه نمایندگان شهرداری، نمایندگان زبان و ادبیات فارسی پس از تایید، تصمیم را به شورای شهر باز می گردانند که پس از تصویب تغییر نام و جابجایی صورت می گیرد. گیل آبادی می گوید: زیبنده جامعه ما نیست که باتوجه به داشتن تعداد زیادی مشاعیر و سرآهنگ های فکری، نمادی که زیبنده بخش فضای فرهنگی جامعه است را نداشته ایم.
گیل آبادی در ادامه می افزاید: نگاه ما به تهران یک نگاه سیمرغی است. چرا که باید چنین اندیشه سیمرغی در تهران وجود داشته باشد، در این معنی که به عنوان شهری که همه اقوام، گویش ها و فرهنگ ها در آن وجود دارد باید وحدت بخش باشد. وی به پل امام علی و خیابان های در مسیر این پل و نامگذاری شهدا در این منطقه اشاره می کند و می گوید: وقتی کار بزرگی انجام می شود یعنی مطالبه عمومی وجود داشته است. یعنی خواست عموم به بها دادن و یادآوری آن شهید و آن شخص بوده است.
9 خیابان تهران در انتظار تغییر نام
نامگذاری معابر و خیابان ها به عهده شورای شهر است. اعضای شورای شهر تهران نیز ماهانه به بررسی چهره ها و شخصیت های برجسته می پردازند و نام جدیدی برای برخی خیابان ها تصویب می کنند. در آخرین تغییرات در سالگرد درگذشت «مهران دوستی» گوینده رادیو نام خیابان «اسفراین» در منطقه 6، مهران دوستی نامگذاری شد. به گزارش «ابتکار»، اِسفَرایِن نام شهری است در شمال غربی استان خراسان شمالی و بیش از 60 هزار نفر جمعیت دارد. گفتنی است شورای شهر تهران نام های زیادی را در لیست انتظار خود گنجانده تا در فرصتی مناسب تغییر نامی دیگر در خیابان های پایتخت ایجاد کند. در این بین نام افرادی چون آیت الله مهدوی کنی، آیت الله خوش وقت، آیت الله حق شناس، مجتبی آقاتهرانی، عسگر اولادی، شیخ نمر، دکتر قندی،‌ شهید محمد کاظمی و سه پسرشهید ابراهیم زکزاکی به چشم می خورد. باید منتظر ماند و دید پس از جانمایی و مکانیابی کدام خیابان ها تغییر نام خواهند داد.
‌نام گذاری معابر و قوانین آن
در ماده اول این آیین نامه که در ارتباط با ضوابط و معیارهای نامگذاری معابر است، آورده اند: «نام شخصیتهای مهم تاریخ صدر اسلام و انقلاب اسلامی و شهدای گرانقدر آن و حوادث مهم تاریخ مبارزات اسلامی مردم ایران در درجه اول و نام‌شخصیتهای فرهنگی، ادبی، علمی، سیاسی و تاریخی ایران و اسامی راجع به اندیشه، فکر و هنر و نیز مظاهر طبیعت زیبای ایران در مرتبه بعد برگزیده‌ شود.» «از اسامی مناسبی که باعث ایجاد روحیه افتخار ملی و حماسی، و انبساط خاطر و تلطیف اخلاقی و عاطفی مردم و بیانگر غنای فرهنگ و تمدن‌اسلامی و ایرانی باشد استفاده شود.» سوالی که مطرح می شود این است که چرا نام خیابان ها با نام لاتین آن نوشته نمی شود که با توجه ماده اول و بند شماره 5 پاسخ چنین است: « به منظور حفظ و تحکیم یکپارچگی سیاسی و فرهنگی کشور و حفظ هویت ملی، نام‌ها باید فقط به زبان فارسی باشند.»
همچنین براساس بند 7 ماده یک آیین نامه نامگذاری معابر شهری، «به منظور ایجاد پیوندهای سیاسی و فرهنگی با کشورهای دیگر می‌توان در نامگذاری اماکن با پیشنهاد وزارت امورخارجه و تایید شورای فرهنگ‌عمومی کشور از نام شخصیتهای سیاسی و مردمی خارجی یااسامی اماکن خارجی استفاده کرد. در این زمینه اولویت با کشورهای اسلامی است.»