نوسان "نظام" بین فحاشی و تحریک نکردن ترامپ

پیروزی غیرمُنتظره آقای ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، رهبران جمهوری اسلامی را وارد برزخ بلاتکلیفی کرده است. آنها در همان حال که با بیم و امید در انتظار دوران پسا اوباما بسر می برند، بین رویکردهای گوناگون در برابر ساکنان جدید کاخ سفید چونان پاندول در نوسان هستند.

کمتر از یک هفته پس از آنکه پاسدار باقری، بالاترین پایور نظامی رژیم مُلاها، آقای ترامپ را به باد فحاشی گرفت و گفته های او را "شکر زیادی خوردن" توصیف کرد، اینک مُشاور نظامی آیت الله خامنه ای با ادبیات بهداشتی تری به پُشت میکروفُن فرستاده شده است.

آقای ترامپ در جریان مُبارزات انتخاباتی خود به انتقاد شدید از توافُق هسته ای با جمهوری اسلامی برخاسته بود و به گونه تبلیغاتی در باره "پاره کردن" آن داد سُخن می داد؛ رویکردی که پس از پایان کارزار انتخابات و پیروزی وی به تدریج از ظرف تهییجی - تبلیغی خارج شده و ابعاد دولتی و اجرایی تری یافته است. سُخنان مُشاور وی، آقای ولید فارس، پیرامون تغییر و اصلاح توافُق هسته ای، این انتقال را بازتاب می دهد. با این حال تردیدی نیست که طرح ویرایش "برجام"، حاکمان جمهوری اسلامی را حتی بیشتر از تهدید غیرعملی "پاره کردن" آن دُچار آشُفتگی خیال می کند.

ناسزا گویی آقای مُحمد حُسین باقری، یکی از نخُستین واکُنشها در دستگاه حاکم به تحول انتخاباتی روی داده در آمریکا بود و وحشت و نا اطمینانی در صُفوف آن را آشکار می ساخت. وی با گرفتن گارد نظامی در برابر آقای ترامپ و پیش کشیدن مُهره امکانات جنگی حُکومت، به رویارویی با وی می رفت.

اکنون پاسدار رحیم صفوی که یک سُخنگوی نظامی تصمیمات آقای خامنه ای به شمار می رود، در سُخنانی به کُلی مُتفاوت از رییس ستاد کُل نیروهای مُسلح، ابراز اُمیدواری کرده است که "ترامپ در قبال مسایل منطقه و ایران یک چرخش محسوس داشته باشد". اگرچه روشن است که آقای صفوی در اینجا فقط آرزویش را بر ابرهای کُدروت با آمریکا فوت کرده، اما بی تردید علت ابراز آن، احساساتی شدن زیر فشار رویدادها نیست.

او کمی جلوتر با هُشدار نسبت به "تامل بیشتر در خُصوص هرگونه موضع گیری به وِیژه در مورد انتخابات آمریکا"، دلیل اصلی به میان کشیدن پای حالت نامُعین "اُمیدواری" را نیز فاش کرده است. آقای صفوی بدینوسیله به زیر مجموعه "آقا" تذکُر داده که "نظام" در مورد سیاست آتی آقای ترامپ در ابهام بسر می برد و بهتر است دست به تحریک وی زده نشود. پاسدار صفوی، به آقای باقری و دیگر زیردستان حراف "مقام مُعظم"، مرزهای شان را نشان داده است: "اجازه دهید ترامپ پُست خود را تحویل بگیرد و بعد موضعگیری کنید."

برخورد مُحتاطانه با آقای ترامپ را نمی توان فقط یک توصیه از جانب آقای صفوی انگاشت، بی تردید او تصمیم گرفته شده زیر "خیمه نظام" را ابلاغ کرده است. این ادعا را سُخنان مُشابه آقای علی لاریجانی، رییس مجلس مُلاها، در نشست با نمایندگان "اُصولگرا" و جناح میانه حُکومت تایید می کند. وی روز یکشنبه نمایندگان مزبور را توجیه کرد: "باید تحلیلها و اظهارنظرها در باره رییس جمهور مُنتخب آمریکا پُخته تر باشد و از اظهار نظرهای شتابزده و قضاوت زودهنگام پرهیز شود."

با این حال چنین می نماید که یک علت طرح رسانه ای این رویکرد، نبود وحدت نظر در باند ولی فقیه بر سر آن و تلاش برای کُنترُل و تولید فشار بر مُخالفان باشد؛ امری که آشُفتگی کنونی "نظام" را دوچندان می سازد و همزمان به شُعله اختلافات موجود بر سر "برجام" نفس تازه ای می دمد.