جمعيت‌ها در بستر فرآيند انتقال جمعيتي (انتقال از باروري و مرگ و مير بالا به باروري و مرگ و مير پايين) در معرض گذارهاي ساختار سني جمعيت قرار گرفته و براي مدتي تورم جواني (افزايش در نسبت جمعيت ٢٩-١٥ ساله به كل جمعيت) را تجربه مي‌كنند. پس از آغاز كاهش سريع سطح باروري از اواسط دهه ٦٠ در ايران و ورود جمعيت متولدين اين دوره به سنين جواني، كشور وارد مرحله تورم جواني شده است.

بر اساس سرشماري سال ١٣٩٠بيش از ١/٢٤ ميليون نفر از جمعيت ١/٧٥ ميليون نفري كشور (بيش از ٣٢درصد) را جمعيت جوان تشكيل مي‌دهد. تعداد جمعيت جوانان در سال ١٣٨٥ حدود ٢٥ ميليون نفر بوده است كه بيش از ٣٥ درصد جمعيت ٥/٧٠ ميليون نفري كشور را به خود اختصاص داده است. اين در حالي است كه در سال ١٣٧٥ حدود ١٧ ميليون نفر از جمعيت ٦٠ ميليون نفري را جوانان تشكيل مي‌داده‌اند كه حدود ٢٨ درصد كل جمعيت بوده است.

دوره ١٣٨٥ تا ١٣٩٠ دوره‌اي است كه كشور در اوج تورم جواني قرار داشته است. در اين سال‌ها از هر سه نفر جمعيت كشور حدودا يك نفر در سنين جواني واقع شده است، ولي پيش‌بيني‌ها حاكي از اين است كه در سال‌هاي آينده تعداد جمعيت جوانان كاهش خواهد يافت و در واقع كشور در حال خروج از مرحله تورم جواني و ورود به مرحله ميانسالي است.

براساس پيش‌بيني‌هاي انجام شده كل جمعيت جوانان كشور در سال ١٤٠٠ به بيش از ٢٠ميليون نفر كاهش خواهد يافت كه بيش از ٢٤ درصد كل جمعيت كشور خواهد بود و در سال ١٤٠٥ اين جمعيت باز هم با كاهش مواجه خواهد بود و حدود ١٩ درصد كل جمعيت كشور را جوانان تشكيل خواهند داد.

رشد جمعيت جوان، نيروي انساني مورد نياز كه به‌عنوان يكي از عوامل توليد اقتصادي شناخته مي‌شود را فراهم مي‌كند. بازار كار به دليل همبستگي تنگاتنگ عرضه نيروي كار با حجم و ميزان رشد جمعيت به ويژه رشد جمعيت جوان و مسائل مختلف مرتبط با آن از اهميت فراواني براي جمعيت‌شناسان و سياستگذاران برخوردار است.

دراين ‌ميان شاخص‌هاي نرخ مشاركت اقتصادي و نرخ بيكاري جوانان شاخص مفيدي براي نشان دادن وضعيت بازار كار جوانان به عنوان گروهي تعيين‌كننده در جامعه است. نرخ مشاركت اقتصادي جوانان نشان دهنده درصدي از جمعيت جوان است كه نيروي كار خود را عرضه مي‌كنند و نرخ بيكاري جوانان نشان مي‌دهد كه چه نسبتي از جمعيت فعال جوان بيكار هستند.

نرخ مشاركت اقتصادي جمعيت جوان بر اساس سرشماري سال ١٣٩٠ برابر با ٣٧ درصد و نرخ بيكاري اين جمعيت بيش از ٢٥ درصد بوده است. اين در حالي است كه نرخ مشاركت و بيكاري براي كل جمعيت كشور به ترتيب برابر با ٣٨ و ٧/١٤درصد برآورد شده است.

اين ارقام حاكي از اين است كه در سال ١٣٩٠ بيش از ٢/٢ ميليون نفر از جمعيت فعال ٨/٨ ميليون نفري جوانان كشور بيكار بوده‌اند. لازم به ذكر است كه در اين سال كل جمعيت بيكار در كشور برابر با ٦/٣ ميليون نفر بوده است، بنا بر اين بيش از ٦٠درصد كل بيكاران كشور را جوانان تشكيل مي‌دهند.