این اظهار نظر جالب که به نوعی اولین حضور معاون جدید حمل‌ونقل و ترافیک شهردار تهران پای میکروفون رسانه‌ها بود، با تیترهای مختلفی در شبکه‌های اجتماعی بازنشر شد. تیترهایی چون «مقصر جدید ترافیک تهران کشف شد» و «کشف جدیدترین راه‌حل برای ترافیک تهران» و ...

این اظهار نظر عجیب پورسیدآقایی که سانحه دلخراش قطار «تبریز- مشهد» منجر به استعفای او از شرکت راه آهن جمهوری اسلامی ایران شد، در حالی است که همه منتظر بودند تیم مدیریتی جدید پایتخت، برای حل مشکلات اساسی شهر، راهکارهای علمی و عملی ارائه کند. انتظاری که اکنون در غبار هیاهوی تحقیق و تفحص از مدیریت پیشین شهر تهران، گم شده است.

ترافیک از معضلات اصلی و بسیار جدی شهر تهران بوده و هست و روند کنونی تولید خودرو و میل به تک‌سرنشینی باعث شده تا گره این مشکل سفت‌تر شود و تنها کاری که از دست دستگاه‌های مسوول در روان‌سازی ترافیک برمی‌آید، تماشای اوضاع و البته باز کردن مسوولیت از خود است.

مقصر اصلی ترافیک
تهران شهری با بیش از 10 میلیون نفر جمعیت ثابت و شاید بالای چهار میلیون نفر جمعیت مسافر باشد که هر روز در این شهر تردد دارند و ترافیک‌های سرسام‌آور گاهی چند ساعته، اتفاقی عجیب و جدید نیست و در سال‌های گذشته پلیس راهور و شهرداری تهران به‌ویژه معاونت حمل و نقل و ترافیک تلاش‌های بسیاری را برای روان‌سازی ترافیک در شهر تهران آن هم با اجرای طرح‌های مختلف که برخی مقطعی و برخی دائمی بود، کردند و همیشه خود را مسوول برقراری نظم در این حوزه می‌دانستند و به جای شانه خالی کردن از کاری که بر عهده‌شان است فعالیتشان را افزایش می‌دادند.

با نزدیک شدن به بازگشایی مدارس مسلماً ترافیک شهر تهران با توجه به جمعیت 1.2 میلیونی دانش آموزان و اولیایی که خود شخصاً فرزندشان را با وسیله شخصی به مدرسه می‌برند، این میزان شاید به سه برابر نیز افزایش یابد و این یعنی ترافیک وحشتناکی که هر ساله در این ایام تهران را به مرز فلج شدن می‌برد.

طبیعی است که ترافیک در ایام بازگشایی مدرسه رخ دهد؛ اما اینکه معاون حمل‌و‌نقل و ترافیک شهرداری تهران با بازکردن مسوولیت از سر خود مردم را ملزم به مدیریت ترافیک کند اتفاقی است که در سال‌های قبل در حد توصیه می‌افتاد. آقای محسن پورسیدآقایی اخیراً در جمع خبرنگاران در پاسخ به این سؤال که برای مدیریت ترافیک اول مهر چه تمهیداتی در نظر گرفته‌اید، گفته است: «مردم باید ترافیک را مدیریت کنند و از آوردن خودروی شخصی خودداری کنند، ما هم کمک می‌کنیم.» اینکه خودروی شخصی از سفرهای درون شهری حذف شود اقدام درستی است اما اینکه معاون شهردار به جای اعلام برنامه و تمهیدات، خود مردم را ملزم به مدیریت ترافیک کند کمی جای تأمل دارد. با تغییر مدیریت شهری و آمدن آقای محمد علی نجفی به شهرداری تهران تغییر مدیریتی معاونت‌ها دور از انتظار نبود ولی انتظار می‌رفت شهردار جدید تهران بتواند کسانی را به عنوان معاون انتخاب کند که سابقه مسوولیت‌پذیری‌شان یا نوع فعالیت آنها قوی‌تر باشد.

در کنار اینکه چهار نفر از معاونان شهردار از بین افراد بازنشسته انتخاب شده‌اند حضور فردی که در سابقه کاری‌اش استعفا در اثر فشار دیده می‌شود، نکته تیره‌تری است و نشان می‌دهد در انتخاب‌های شهردار جدید انگار نگاه به عقبه مسوولیتی افراد و کارنامه آنها مهم نبوده است. پس از حادثه‌ای که برای دو قطار مسافرتی در مسیر مشهد رخ داد، یکی از اصلی‌ترین مسائل پیش آمده لزوم برخورد سریع با مقصران این حادثه و البته پذیرش مسوولیت لازم از سوی مدیران بود. پس از شایعاتی که در طول ساعات پس از حادثه به وجود آمد، سرانجام این مدیر عامل شرکت راه آهن بود که با اعلام استعفای خود این تصمیم را در راستای عمل کردن به مسوولیت اجتماعی خود عنوان کرد.

کسی یادش نرفته که آقای محسن پورسیدآقایی معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران و مدیر مستعفی شرکت راه‌آهن در آن حادثه با استعفای به موقع از پاسخ به سؤالات مهم درباره این اتفاق چطور راه فرار را برای خود باز کرد. رویه‌ای که در کشور بد جا افتاده، استفاده از افراد مستعفی و بازنشسته در پست‌های کلیدی و مهم در بخش‌های مدیریت شهری است که شاید تبعاتی مانند برخورد دو قطار را به وجود بیاورد.

نشانی غلط تحقیق و تفحص
تفحص از نحوه انتخاب و چیدمان معاونان شهردار جدید باید در شورای شهر تهران پیگیری شود. معضلات تهران به ویژه ترافیک نیازمند افرادی است که در زمان بروز حوادث بتوانند تحت فشارهای بالادستی و پایین دستی دوام بیاورند و به کارشان ادامه دهند و مسوولیت و عواقب اشتباهات خود را بپذیرند نه اینکه با استعفا سر و ته ماجرا را هم بیاورند. استفاده از افراد توانمند در مدیریت شهری، مهم‌ترین چالش شهردار جدید تهران است که باید بتواند با انتخاب‌هایی که در آینده این شهر و مردمانش تأثیر دارد، نشان دهد برای مدیریت شهر آماده است؛ معضلات شهری در بازی با کلمات برطرف نمی‌شود. کسانی که امروز 20‌طبل تفحص می‌کوبند کاش یک چشمشان هم به عزل و نصب‌های امروز شهرداری باشد.

شهرداری جای کشمکش‌های سیاسی و سهم‌خواهی نیست، معضلات شهری‌مشخص‌اند و باید برای درمان قطعی آنها کاری کرد، تا بازگشایی مدارس فرصتی نمانده و شاید غیر از خانواده و بچه مدرسه‌ای‌ها و مدارس، کس دیگری برای استقبال از مهر آماده نباشد اما پذیرش مسوولیت‌‌ها منتظر آماده شدن کسی نمی‌ماند.

باید منتظر ماند و دید معاون جدید حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران که در نخستین اظهار نظر رسمی‌اش، مردم را مقصر اصلی ترافیک پایتخت دانسته است چه خوابی برای حل این مشکل تهران دیده است؟ مشکلی که انگار به تشکیل کمیته تحقیق و تفحص نیاز دارد، تا نقش‌آفرینان و مقصران اصلی آن را برای همه روشن کند. مقصرانی که البته حالا از نگاه معاون شهردار تهران، مردم هستند.