منصور امان

"متن نهایی" غرب؛ داستان بی انتها فینال ندارد

تازه ترین دور ماراتُن یک ساله و نیمه مُذاکرات اتُمی فقط به دلیل بی نتیجگی اش نبود که به کُپی نُسخه های دور پیش و پیش تر شباهت داشت؛ توضیحاتی که طرفهای مُذاکره کننده نیز در این باره به خبرنگاران و رسانه ها ارائه می کنند تکرار همان سُخنانی است که تاکُنون بارها در برابر میز بهم خورده مُذاکرات شنیده شده.

بهترین تعریف از آنچه که در هفته گُذشته در وین گذشت، سورئالیسم سیاسی است؛ فضایی عجیب، پُر از نماد و استعاره که هیچ نشانه ای از واقعیتی که مُدعی نمایندگی اش بود، با خود نداشت. طرفهای پیشنهاد دهنده مُذاکره غایب بودند، نماینده آمریکا که حاضر بود، خود را پنهان می کرد و موضوع مُذاکره بین دوحه و وین در گردش بود.

سردرگُمی طرفهای غربی و نتایج مُتناقض مُذاکرات اخیر یک بار بیشتر از شکست "برجام" و تعلُق آن به دوران گذشته سُخن می گوید. این واقعیتی است که در خلال بیش از یک سال رفت و آمد و نشستهای بدون نتیجه گوناگون باید حتی برای خوش بین ترین طرف غربی نیز آشکار شده باشد. اگر اینطور نیست، بنابراین علت آن را باید در مُحاسبه گری سیاسی و اقتصادی از یکطرف و سیاست کُهنه مُماشات با رژیم ج.ا از طرف دیگر جُستُجو کرد. آنچه که به حاکمان ج.ا اجازه می دهد وقت کُشی کنند و در سایه مُذاکرات فرضی یا واقعی پروژه بُمب را پیش ببرند، اطمینان از مُدارای طرفهای خود و آستان تحمُل بالای آنهاست.

امروز تروئیکای اُروپایی پس از سرهم بندی یک توافُق تاکید می کند که متن آن "نهایی" است و مُذاکره دیگری درکار نخواهد بود. با این حال اگر به اولتیماتومهای مُختلفی که غرب بدون پایبندی به آن تعیین کرده و آخرینش هفته پیش در وین بود نگریسته شود، می توان فرض را بر این گذاشت که پایان این داستان همچنان باز است. بهترین آزمون برای دریافت جدی بودن "پایان مُذاکرات"، نشست آینده شورای حُکام آژانس بین المللی است؛ جایی که این رویکرد می تواند ترجُمان عملی و اجرایی پیدا کند.

شرارت هسته ای رژیم ولایت فقیه به نُقطه حساس و خطرناکی برای صلح و امنیت جهانی رسیده است. پیشروی گام به گام آن به این نُقطه نتیجه سیاست ناپیگیر و مُماشات گرانه ای است که فضای ضروری برای حرکت در اختیار آن گذاشت. بیست سال پیش، زمانی که پروژه مخفیانه هسته ای ج.ا افشا شد، هزینه رویارویی و بی خطر کردن آن به مراتب از امروز کمتر بود، همچنانکه امروز نیز هزینه یک رویکرد قاطع علیه آن، بسا کمتر از فرداست.