تحولات اخير براي شما چه معنا و مفهومي دارد و چه تفسيري در برخورد با اين رخدادها به عنوان يك جامعه‌شناس ارايه مي‌كنيد؟

به نظر مي‌رسد مطالبات مردم مانند آتش زير خاكستر شده و ضروري است اين مطالبات از منظر تحليلي مورد بررسي قرار بگيرد. هرچند طي دهه‌هاي اخير، تحولات متعددي در فضاي عمومي و سياسي كشور طي سال‌هاي 78، 88، 96 وآبان 98 رخ داده اما به نظر مي‌رسد حوادث اخير بعد از فوت مظلومانه مهسااميني با همه نمونه‌هاي قبلي متفاوت باشد.كافي است به واكنش‌هاي جهاني به اين رخداد توجه كنيد يا التهاب شكل‌گرفته در داخل در اثر اين رخداد را بررسي كنيد تا به كنه ماجرا پي ببريد.

مطالبات مردم از نظر شما اجتماعي است يا سياسي يا اينكه ريشه‌هاي اقتصادي دارد؟

من در ايران زندگي مي‌كنم و از نزديك رنج طبقات محروم را احساس مي‌كنم؛ رنج مردم از تورم موجود را درك مي‌كنم، بيكاري، فقر، گراني و... را به عينه مشاهده مي‌كنم، اما به نظر مي‌رسد گزاره‌اي كه جوانان، زنان، دانشجويان و... را در تهران و شهرهاي مختلف به خيابان كشانده نارضايتي‌هاي اجتماعي و سرخوردگي‌هاي سياسي است. به همين دليل است كه در اسلامشهر، قلعه حسن‌خان و ساير نقاطي كه دهك‌هاي پاييني جامعه در آن سكونت دارند، نشانه‌هاي برجسته‌اي از اعتراض مشاهده نمي‌شود..

اما در نارمك، تهرانپارس، تجريش و... بيشتر تجمعات اعتراضي مشاهده شد. در حالي كه اگر ريشه مطالبات اقتصادي بود بايد نشانه‌هاي آن در كانون‌هاي مرتبط نيز مشاهده مي‌شد. شهرهايي چون تهران، رشت، اصفهان و شيراز در زمره استان‌هاي برخوردار كشور با طبقه ميانه اثرگذار هستند و اتفاقا كانون اعتراضات اخير در اين شهرها جريان داشته است. اين نشانه‌ها به ما مي‌گويد كه ريشه مطالبات اجتماعي و سياسي بوده است.

در نقطه مقابل در سال98، طبقه محروم در غياب طبقه متوسط به دنبال مطالبات اقتصادي خود بودند. درست است؟

اگر در سال 98 موضوع به سرعت جمع نمي‌شد، شك نكنيد طبقه متوسط نيز به ميدان ورود مي‌كرد و پيگير مطالبات خود مي‌شد. هرچند در سال 98 بهانه آغاز اعتراضات اقتصادي و موضوع گراني بنزين بود، اما در آن رخداد نيز مطالبات سياسي و اجتماعي در تجمعات اعتراضي سال98 نقش اصلي را داشت. فقط بهانه‌اش اقتصادي بود.

آيا اين فرضيه را در خصوص اعتراضات اخير هم مي‌توان استفاده كرد، يعني اگر اعتراضات مهار نمي‌شدند، امكان داشت مردم مناطق محروم نيز به اين تجمعات بپيوندند؟

ماجراي سال 98 تبعات فراواني براي كشور داشت و مانند يك زخم درمان‌نشده باقي ماند. من معتقدم در تمام سال‌هاي پس از انقلاب هيچ حادثه‌اي از اين منظر نمي‌تواند با رخداد آبان 98 برابري كند. حادثه‌اي كه شكافي را شكل داد كه هنوز هم پر نشده است. حتي ريشه بسياري از تحركات اين روزها را نيز مي‌توان در سال98 جست‌وجو كرد. زخم‌هاي عميقي در آن سال ايجاد شدند كه هنوز هم مرهمي براي آنها تدارك ديده نشده است. مبتني بر اين واقعيت‌هاست كه اين روزها مسوولان تلاش مي‌كنند بدون خشونت گسترده موضوع را جمع كنند. يعني نمي‌خواهند حادثه آبان 98 در مهر 1401 تكرار شود. اينكه آيا مي‌توانند يا نه بحث ديگري است.