واقعیت این است که هنری کیسینجر برای چینی‌ها بسیار فراتر از یک دیپلمات کهن‌سال است که اکنون صدمین سال زندگی را تجربه می‌کند. او به‌واقع منجی چین بوده است و احترامات فائقه چینی‌ها و شخصیتی، چون شی جین‌پینگ به او مؤید این ادعا است. اگر کیسینجر نبود تا در‌های بسته چین کمونیست را به روی جهان خارج باز کند و گشایشی بی‌بدیل برایشان فراهم کند معلوم نبود این کشور بتواند از ورطه‌های خوفناک خودخواسته‌ای که در آن فرو غلطیده بود بیرون بیاید.

این کیسینجر بود که درست زمانی که ویرانگری‌های مائو در طول اجرای برنامه‌های مرگ‌آفرینی، چون «جهش بزرگ به پیش» و «انقلاب فرهنگی» از یک‌سو و تهدیدات امنیتی و نظامی اتحاد جماهیر شوروی از سوی دیگر می‌رفت تا این کشور را تکه‌تکه و از درون و بیرون تحت‌فشار‌های مرگ‌بار قرار دهد، پنجره‌های امید برای تماشای یک زندگی نوین و بهتر را برای چینی‌ها گشود و آن‌ها را در مسیر تبدیل‌شدن به چین امروزی قرارداد.

نقش‌آفرینی در یک صد سالگی

شاید یک بار دیگر دو کشور چین و ایالات‌متحده به نقش‌آفرینی نجات‌بخش این دیپلمات کهن‌سال امیدوار شده باشند. این روز‌ها هم‌چین و هم آمریکا به‌خوبی دریافته‌اند که هیچ‌یک توان حذف دیگری را ندارند و هرگونه تحریک، ممکن است به یک فاجعه بزرگ هم در حوزه نظامی و هم در حوزه اقتصادی منجر شود.

شی جین‌پینگ اکنون مانند چند سال قبل، خیلی از جداسازی اقتصادی دم نمی‌زند و آمریکای دوران دموکرات‌ها که هیچ‌یک از رویه‌های ضد چینی ترامپ را اصلاح نکرده و حتی در یک سال گذشته چند اقدام تحریک‌آمیز علیه چین انجام داده گویا به این درک منطقی رسیده است که راه صلاح همان است که ۵۲ سال پیش با سفر پنهانی همین دیپلمات ۱۰۰ ساله به پکن آغاز شد.

شاید تاریخ دوباره تکرار شود و چه‌بسا این بار هم این سفر باعث گشایش شود؛ این بار البته نه‌فقط برای چین، بلکه برای هر دو کشور ایالات‌متحده و چین و یا شاید همان‌گونه که شی جین‌پینگ گفته، اقدامی به نفع همه جهانیان.