بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که با توجه به شرایط فعلی دستیابی به توافق بعید به نظر می‌رسد و از طرف دیگر شرایط و انتظارات دو طرف نیز تغییری خاصی نداشته که احتمال نزدیک شدن به هرگونه توافق را افزایش دهد. دیاکو حسینی -تحلیلگر حوزه سیاست خارجی- در مصاحبه‌ای با ایسکانیوز به سوالاتی در این ارتباط پاسخ داد.

این کارشناس مسائل بین الملل در خصوص گمانه‌زنی‌هایی که اخیرا در ارتباط با توافق بین ایران و آمریکا مطرح می‌شود، اظهار کرد: به نظر می‌رسد به دلیل نزدیک شدن به انتخابات آمریکا، تمایل دولت بایدن برای یک توافق مکتوب با ایران کمتر شده و دلیلش این است که رئیس جمهور آمریکا به این نتیجه رسیده که امکان رسیدن به یک توافق با ایران به نحوی که مطالبات دولت این کشور را برآورده کند، وجود ندارد. وی افزود: احیای چنین توافقی یا عقد هر گونه توافق جدید با ایران می‌تواند انتقادهای زیادی را در انتخابات آتی برای بایدن همراه داشته باشد.

از نظر دیاکو حسینی، اتهام همراهی ایران با روسیه در جنگ اوکراین و اعتراضاتی که چند ماه پیش در ایران اتفاق افتاد، مجموعا فضای آمریکا را از توافق با ایرن دور کرده است. به گفته وی، به همین دلیل بایدن دیگر اشتیاقی برای توافق ندارد و البته با توجه به اینکه احتمال روی کار آمدن یک دولت جمهوری‌خواه وجود دارد و آنها به صورت اصولی مخالف توافق با تهران هستند، برای ایران هم دستیابی به توافق در مقطع فعلی سودی ندارد؛ لذا برای ایران مقرون به صرفه نیست که برای یک مدت کوتاه وارد توافقی ناپایدار با آمریکا بشود.

وی با اشاره به اینکه ایده‌آل طرفین این است که فعلا از یک توافق طولانی مدت یا احیای برجام خودداری کنند، خاطر نشان کرد: در حال حاضر دو کشور صرفا به دنبال کاهش تنش‌ها هستند و حداقل تا انتخابات آتی ریاست جمهوری آمریکا نباید منتظر توافق بود؛ هر چند که ممکن است تفاهم‌های نانوشته‌ای در مورد دامنه برنامه هسته‌ای، یا در مورد بخشی از تحریم‌های علیه ایران، آزادی سازی دارایی‌های بلوکه شده و یا زندانیان رخ دهد.

حسینی در پاسخ به سوالی در مورد اینکه با در نظر گرفتن تمام سناریوها در انتخابات آتی آمریکا آیا اساسا امکان احیای برجام وجود دارد، گفت: واقعیت این است که برخلاف سال 2015، امروز برجام نه برای ایران مطلوب است و نه آمریکا؛ زیرا تغییرات فنی و پیشرفت‌هایی در برنامه هسته‌ای ایران رخ داده و در مقابل دامنه تحریم‌های آمریکا بسیار گسترده‌تر شده است. به همین دلیل آن توافق مطابق میل ایران و آمریکا نیست.

هر چند که به اعتقاد وی امکان رسیدن به توافق بهتر نیز وجود ندارد و بنابراین اگر قرار باشد یک توافق تکمیلی ایجاد شود، لازمه آن این است که برجام احیا شود؛ به خصوص با توجه به اینکه برجام قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل را با خود دارد.

وی در مورد تاثیر برجام بر روابط ایران با کشورهای منطقه نیز تصریح کرد: تا وقتی که تحریم‌های ایران برقرار است، تبعا روابط ایران هم به سختی می‌تواند تبدیل به ماحصل اقتصادی بشود. این کارشناس مسائل بین الملل با بیان اینکه این مناسبات بدون رفع تحریم در حد تنش‌زدایی‌های سیاسی و روابط عادی سیاسی باقی خواهد ماند، اظهار کرد: بدون رفع تحریم‌ها امکان تعمیق روابط و گسترش به سمت همکاری‌های اقتصادی که می‌تواند چنین توافق‌هایی را پایدار کند، وجود ندارد. وی با تاکید بر اینکه آرزوهای ما با واقعیت متفاوت است، افزود: اینکه همکاری‌های منطقه‌ای به همکاری‌های اقتصادی منجر شود و نیاز ایران به تحریم را کم کند، آرزوی ماست اما تمام کشورهای منطقه از جمله عربستان سعودی، امارات و قطر از تحریم‌های آمریکا پیروی می‌کنند.

حسینی در انتها با تاکید بر اینکه این کشورها خواهان رویارویی با آمریکا نیستند، خاطر نشان کرد: بعید است آنها روابط با آمریکا را نادیده گرفته و وارد روابط گسترده با ایران بشوند و خود را در معرض تحریم‌های آمریکا قرار دهند. وی افزود: این کشورها سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای در آمریکا دارند و بنابراین بدون رفع تحریم‌ها بعید است این تنش‌زدایی‌های منطقه‌ای در عمل به همکاری‌های گسترده اقتصادی منجر شود.