به‌علاوه، دست‌کم ۲۲ تن از معترضان، به‌شمول چهار کودک و ۸ زن، با خودکشی یا مرگی مشکوک از دنیا رفتند.

در شرایطی که درون ایران به سبب ممانعت جمهوری اسلامی از انجام تحقیقات بی‌طرفانه، امکان پی‌گیری این پرونده‌ها وجود ندارد، با تلاش نهادهای مدافع حقوق بشر، از جمله سازمان حقوق بشر ایران، کمیته حقیقت‌یاب شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد تشکیل شد و مشغول بررسی پرونده‌هاست.

سازمان حقوق بشر ایران با انتشار این گزارش، ضمن تأکید بر اهمیت مستندکردن جنایات جمهوری اسلامی، خواستار تلاش و مشارکت بیشتر تمام کشورهای ملتزم به اعلامیه جهانی حقوق‌بشر در پاسخگو کردن رهبران جمهوری اسلامی است.

‍محمود امیری‌مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، در این باره گفت: «اعتراض مردم ایران علیه ظلم، فساد و تبعیض؛ و همچنین خواست تغییر نظام حاکم، حق مسلم همه شهروندان است. سرکوب خونین اعتراضات سراسری که به قتل صدها مرد و زن و کودک معترض انجامید یک جنایت گسترده، برنامه‌ریزی‌شده و سیستماتیک از سوی حکومت است که مصداق بارز جنایت علیه بشریت به شمار می‌رود. همه افرادی که در این جنایات مشارکت داشتند، از علی خامنه‌ای و سران جمهوری‌اسلامی گرفته تا تمام نیروهای سرکوبگر، باید در قبال جنایات خود پاسخگو شوند.»

یک سال از اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ در ایران که با قتل ژینا مهسا امینی آغاز شد، می‌گذرد. طی این اعتراضات دست‌کم ۵۵۱ معترض، ازجمله ۶۸ کودک و ۴۹ زن، به‌دست نیروهای امنیتی به قتل رسیدند. اکثر کشته‌شدگان با سلاح گرم یا ضربات باتون به قتل رسیدند. نهادهای رسمی جمهوری اسلامی تمام تلاش خود را به‌کار بردند تا قتل این معترضان را انکار یا -با ارائه اطلاعات غلط- اخبار مربوط به مرگ ایشان را مخدوش کنند.

از این رو ثبت اسناد و مدارک معتبر در ارتباط با جنایات جمهوری اسلامی و تفکیک آن‌ها از اطلاعات غلط، در پیشبرد سازوکار پاسخگوکردن مرتکبان جنایت اهمیتی کلیدی دارد. همکاری شهروندان با نهادهای مدافع حقوق بشر، یکی از ارکان دریافت گزارش‌هاست.

تفکیک استانی

کشته‌شدگان خیزش سراسری ۱۴۰۱ از ۲۶ استان مختلف گزارش شده‌اند و بیشترین کشته‌ها به ترتیب از استان‌های سیستان و بلوچستان، تهران، کردستان، آذربایجان غربی و مازندران بوده‌اند. صرف‌نظر از تقسیم‌بندی‌های استانی، در مجموع می‌توان گفت که مناطق کردنشین و بلوچ‌نشین ایران بیشترین کشته‌شدگان را داشته‌اند. استان‌هایی که کشته‌شدن معترضان در آنها گزارش شده‌، به شرح زیر است:

سیستان و بلوچستان ۱۳۶ نفر، تهران ۷۷ نفر، کردستان ۵۷ نفر، آذربایجان غربی ۵۶ نفر، مازندران ۴۲ نفر، البرز ۳۲ نفر، گیلان ۲۹ نفر، کرمانشاه ۲۴ نفر، اصفهان ۱۹ نفر، خوزستان ۱۸ نفر، فارس ۱۵ نفر، خراسان رضوی ۹ نفر، آذربایجان شرقی ۵ نفر، قزوین ۵ نفر، کهگیلویه و بویراحمد ۳ نفر، هرمزگان ۳ نفر، زنجان ۳ نفر، لرستان ۳ نفر، مرکزی ۳ نفر، همدان ۲ نفر، ایلام ۲ نفر، اردبیل ۲ نفر، بوشهر ۲ نفر، خراسان شمالی ۲ نفر، گلستان ۱ نفر و سمنان ۱ نفر.

بیشترین کشته‌شده‌ها در ماه‌های سپتامبر و نوامبر ۲۰۲۲ گزارش شده بودند. بیشترین کشته‌ها به ترتیب در روزهای ۸ مهر (۳۰ سپتامبر، جمعه خونین زاهدان- ۱۰۴ نفر)، ۳۰ شهریور (۲۱ سپتامبر- ۶۳ نفر)، ۲۵ آبان (۱۶ نوامبر- ۲۹ نفر) و ۳۱ شهریور (۲۲ سپتامبر- ۲۰ نفر) گزارش شده‌اند.