به جای داروهای حیاتی، خودروهای لوکس وارد می‌شوند

bamdadkhabar.com

سودجویی سپاه پاسداران در ایران، با تداوم واردات کالاهای لوکس برای طبقه مرفه، آن هم هنگامی که داروهای حیاتی در حال تمام شدن هستند کشور را در آستانه یک بحران درمانی قرار داده است.

نرخ ارز یارانه‌ای تعیین شده توسط دولت برای حفاظت از واردات غذا و دارو در برابر سقوط ارزش پول ایران، توسط شرکت‌های مرتبط با سپاه برای خرید ماشین‌های اسپورت و کالاهای لوکس مورد سوءاستفاده قرار گرفته است.

نشریه تایمز مطلع شده است که سپاه قدرتمند کماکان از دسترسی وزارت بهداشت به دلارهای ارزان برای خرید دارو و تجهیزات جلوگیری می‌کند. به گفته منابع داخل ایران، از میان ۱۰۰ دارویی که بیشترین تقاضا را دارند و شامل داروهای سرطان خون و ام.اس نیز می‌شوند به بازار دلار یارانه‌ای دسترسی ندارند. موسسات درمانی مجبور به وارد کردن دارو از طریق بخش خصوصی شده‌اند که گرفتار تاجران نادرست و دلالان ارز است.

یک منبع ایرانی داخل کشور اظهار داشت: “تمام این فرآیند توسط سپاه پاسداران کنترل می‌شود. آنها غذاهایی مانند گوشت، برنج، آرد و شکر که ممکن است موجب برانگیخته شدن و شورش مردم شوند را اولویت‌بندی کردند. آنها محاسبه کرده‌اند که دارو اولویت نیست چون بیماران شورش نمی‌کنند.”

به دلیل فشارهای وارده توسط تحریم‌های بین‌المللی، ریال ایران به پایین‌ترین ارزش خود در برابر دلار رسیده است که دو هفته پیش موجب درگیری‌هایی در خیابان‌های تهران شد. روز چهارشنبه، ارزش ریال به ۴۰۰۰۰ در برابر یک دلار رسید که کمتر از نیمی از ارزش سال قبل آن در همین زمان است.

رژیم برای خنثی کردن تاثیر بحران ارز، نرخ تبدیلی سه طبقه‌ای برای واردات اعمال کرده است. در بالاترین طبقه، اقلام حیاتی مانند مواد غذایی و داروهایی قرار دارند که باید از نرخ تبدیل ۱۲۲۶۰ ریال در برابر دلار استفاده کنند. اما مسوولان بهداشت دسترسی خود به دلارهای ارزان را مسدود شده می‌بینند و مجبور به خرید از بازار آزاد به سه برابر این قیمت شده‌اند. هفته پیش یک قرارداد ۴ میلیون یورویی (۳.۲ میلیون دلار) برای خرید دارو از سوییس پس از اینکه صراف ۲۵% حق‌العمل به قرارداد اضافه کرد منحل شد.

نرخ طبقه‌ای ارز به جای اینکه کالاهای اساسی را برای عموم ایرانیان فراهم کند، فساد و فاصله طبقاتی را افزایش داده است. این وضعیت مرضیه وحید دستجردی وزیر بهداشت ایران را روز سه‌شنبه مجبور به واکنش کرد: “ما از بهمن ماه به دنبال ارزی بودیم که گفته شد برای واردات دارو در نظر گرفته شده است اما… مبلغی که دریافت کردیم به قدری ناچیز است که ارزش گفتن ندارد.”

منابع ایرانی می‌گویند حتی زمانی که ارز یارانه‌ای برای واردات دارو تخصیص داده می‌شود، شرکت‌های دارویی تنها بخشی از سفارش خود را دریافت می‌کنند و دلالان، دلارهای تخفیفی را در بازار سیاه ارز به فروش می‌رسانند.

مهرداد عمادی از شرکت مشاوره‌ای بتاماتریکس که متخصص در امور اقتصادی ایران هستند می‌گوید: “تخصیص ذخایر خارجی کاملا مبهم است. افرادی که مرتبط با اقتصاد دلاری هستند به هیچ‌وجه پاسخ‌گو نیستند و به ثروت‌اندوزی مشغول‌اند. تحریم‌ها و فساد سیستم، شکاف اجتماعی را وسیع‌تر کرده است.”

اما درحالی‌که داروها درحال محو شدن از روی قفسه داروخانه‌ها هستند، سپاه کماکان به واردات کالاهای لوکس برای قشر مرفه عموما با دلار یارانه‌ای ۱۲۲۶۰ ریالی ادامه می‌دهد. امسال زمانی که کمپانی پورشه مدل محدود ماشین اسپورت کلاسیک ۹۱۱ خود را تولید کرد، دو شرکت مرتبط با موسسه مالی اعتبارات مهر، بخشی از بازوی سرمایه‌گذاری سپاه، شروع به دریافت پیش‌پرداخت برای مدل جدید کردند. پورشه خرید ۴۰ ماشین را برای جمهوری اسلامی تخمین زده بود، اما پس از موج افزایش تقاضا از سوی ایرانیان ثروتمند، این شرکت‌ها ۱۴۰۰ ماشین درخواست کرده‌اند. اما از آنجا که پورشه تنها قصد ساخت ۱۹۱۱ عدد از این اتوموبیل را داشت، از پذیرش آن سرباز زد.

دولت این هفته اعلام کرد که واردات اقلام غیرضروری را متوقف خواهد کرد و از شهروندان خواست خرج کالاهای لوکس خود را کاهش دهند. وزیر صنایع گفت: “اگر مردم از این کالاها استفاده نکنند، نیاز ارزی این اقلام به صفر خواهد رسید.”

اما این قانون شامل قدرت‌مندان و قشر مرفه نمی‌شود. به عنوان مثال، اعتبارات مهر از نظارت بانک مرکزی ایران معاف است و مانند بسیاری از کارهای سپاه، می‌تواند خارج از محدوده قانون فعالیت کند. گفته می‌شود که واردات ۷۵۰ اتوموبیل لوکس در سال جاری نیز با دلارهای یارانه‌ای ۱۲۲۶۰ ریالی بوده است. دولت در این زمینه تحقیقاتی را از هفته پیش آغاز کرده است اما ایرانیان خوش‌بین نیستند.

یک منبع می‌گوید: “هیچ کاری انجام نخواهد شد. افرادی که مسوول تحقیقات هستند خود در این تقلب‌ها دست دارند.”

داروهای حیاتی از تحریم‌هایی که علیه برنامه هسته‌ای ایران اعمال شده‌اند معاف هستند، اما یافتن مواد اولیه برای صنعت داروسازی سابقا بزرگ ایران روز‌به‌روز سخت‌تر می‌شود. ماه گذشته دولت ایران کمپینی تبلیغاتی آغاز کرد و در آن مدعی شد که ۹۷% داروهای ایران در داخل ساخته می‌شود. اما با خالی‌تر شدن قفسه‌های داروخانه‌ها، پوچ بودن این ادعا واضح به نظر می‌رسد.

سعید که شغل خود را به تازگی از دست داده است، از پدر خود مراقبت می‌کند که به تازگی لگن خود را جراحی کرده است. داروها و تجهیزات مورد نیاز درمان پدر او که قرار است تحت یارانه قرار گیرد، سه برابر گران‌تر از سال گذشته است.

او می‌گوید: “همه این حرف‌ها دروغ است. تنها زمانی سختی و رنج جستجوی دارو را درک می‌کنید که خودتان یا یکی از عزیزان‌تان بیمار باشد.”